2014/33/EU Asansör Direktifi’ni 8 ana başlık altında inceleyebiliriz.

1) 2014/33/EU Asansör Direktifi’nin Temel Hukuki Çerçevesi

AB’de asansörler ve asansör güvenlik aksamlarına yönelik ana düzenleme, 2014/33/EU Asansör Direktifidir. Direktif; kapsama giren ürünlerin piyasaya arzı/hizmete alınması sırasında sağlanması gereken temel kuralları, tarafların yükümlülüklerini ve uygunluk değerlendirme yöntemlerini tanımlar.

Direktif ayrıca; AB iç pazarında uygun ürünlerin piyasaya arzının veya hizmete alınmasının engellenemeyeceği ilkesini vurgular ve fuar/sergi gibi ortamlarda uygun olmayan ürünlerin sergilenmesine ilişkin çerçeveyi de belirler.

2) “Piyasaya Arz – Piyasada Bulundurma – Hizmete Alma” Kavramları (Blue Guide Yaklaşımı)

AB ürün mevzuatında yükümlülüklerin başlangıç noktası, ürünün piyasaya arz edilmesi ve sonrasında “piyasada bulundurma” süreçleridir. “Blue Guide”, AB ürün kurallarının; ürün piyasaya arz edildiğinde devreye girdiğini ve ürün son kullanıcıya ulaşana kadar yapılan sonraki işlemleri de kapsadığını açıklar.

Piyasaya arz (placing on the market): Ürünün üretim aşamasından sonra, dağıtım/tüketim/kullanım amacıyla piyasaya sunulmasıdır. Piyasaya arzın gerçekleşmesi için kural olarak taraflar arasında bir teklif/anlaşma ilişkisi bulunur.
Hizmete alma (putting into service): Bazı ürün gruplarında (asansörler dâhil) önem arz eder ve “AB içinde son kullanıcı tarafından amaçlanan kullanım için ilk kullanım anı” ile ilişkilendirilir; asansör özelinde “AB içinde ilk kullanımın mümkün olduğu an” dikkate alınır.
Kapsamın e-ticaret/uzaktan satışa uygulanması: Blue Guide, ürün kurallarının katalog/elektronik ticaret dâhil tüm satış biçimlerine uygulanacağını ve AB pazarını hedefleyen tekliflerin mevzuata uyum gerektirdiğini belirtir.

3) Ekonomik Operatörler ve Sorumluluklar

AB “Yeni Yasal Çerçeve (NLF)” yaklaşımı; tedarik zincirindeki aktörleri (üretici, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı vb.) tanımlar ve her birinin rolüne uygun yükümlülükler getirir.

Asansör Direktifi, asansörün nihai ürün olarak piyasaya arzı/hizmete alınması sürecinde “installer (montajı gerçekleştiren/sorumlu kişi/kuruluş)” kavramını merkezde konumlandırır; bu rol, diğer birçok sektörde üreticiye yüklenen sorumlulukların önemli bir kısmını üstlenir.

Güvenlik aksamlarında ise ithalatçı ve dağıtıcıya yönelik yükümlülükler; ürünün uygun işaretleme ve dokümantasyonla piyasada bulundurulması, uygunsuzluk/risk durumunda düzeltici faaliyetler, geri çağırma/geri çekme ve otorite iş birliği gibi başlıklarda ayrıntılandırılmıştır.

4) Uygunluk Değerlendirme (Conformity Assessment) Mantığı ve Modüler Yapı

AB mevzuatında uygunluk değerlendirme, ürünün hem tasarım hem üretim aşamalarında mevzuata uygunluğunun gösterilmesine yönelik süreçtir; piyasa gözetimi ise ürün piyasaya arz edildikten sonra otoritelerce yürütülen denetim faaliyetidir (iki kavram karıştırılmamalıdır).

2014/33/EU kapsamında:

Güvenlik aksamları ve asansörler için uygulanabilecek uygunluk değerlendirme prosedürleri, ilgili eklerde (Annex) seçenekli şekilde düzenlenir.
Kalite güvenceye dayalı modüller ve son muayene/ünite doğrulama gibi yöntemler; ürün risk seviyesi ve sektörün ihtiyaçları dikkate alınarak seçilir.

5) Uyumlaştırılmış Standartlar ve “Uygunluk Karinesi”

Direktif, temel sağlık ve güvenlik gereklerini tanımlar; buna karşılık teknik çözümler çoğunlukla uyumlaştırılmış standartlar üzerinden yapılandırılır. 2014/33/EU’da; uyumlaştırılmış standartlara (veya ilgili bölümlerine) uygun ürünlerin, standardın kapsadığı temel gerekler açısından uygun kabul edileceği (presumption of conformity) hükme bağlanmıştır.

Bu yaklaşım, uygulamada EN 81 serisi gibi standartların “tasarım-montaj ve doğrulama” süreçlerinde referans alınmasını ve teknik uyumun ölçülebilir şekilde yönetilmesini destekler.

6) AB Uygunluk Beyanı (EU Declaration of Conformity)

2014/33/EU; AB Uygunluk Beyanının, Ek-I’de yer alan temel sağlık ve güvenlik gereklerinin karşılandığını beyan edecek şekilde düzenlenmesini; beyanın ilgili eklerde tanımlanan unsurları içermesini ve güncel tutulmasını ister. Ayrıca beyanın, ürünün piyasaya arz edildiği/ piyasada bulundurulduğu üye ülkenin gerektirdiği dillere çevrilmesi esastır.

Direktif, güvenlik aksamı için beyan içeriğinde yer alması gereken unsurları (üretici bilgileri, ürün tanımı/seri, uygunluk mevzuatı, varsa uyumlaştırılmış standart referansları, onaylanmış kuruluş bilgileri vb.) ayrıntılı şekilde listeler; asansör için ise “installer” bilgileri, asansörün tanımı ve montaj adresi gibi unsurları zorunlu kılar.

7) CE İşaretlemesi ve Onaylanmış Kuruluş (Notified Body) Rolü

CE işareti, ürünün ilgili AB uyumlaştırma mevzuatına uygun olduğunu gösteren temel işarettir. 2014/33/EU; CE işaretinin asansör kabinine ve güvenlik aksamına görünür/okunaklı/silinebilir olmayacak şekilde iliştirilmesini, ayrıca uygunluk değerlendirme sürecine bir onaylanmış kuruluş dâhil olmuşsa kimlik numarasının CE işareti ile birlikte kullanılmasını düzenler.

8) Piyasa Gözetimi, Düzeltici Faaliyetler ve İzlenebilirlik

AB yaklaşımında piyasa gözetimi; uygun olmayan veya risk arz eden ürünlerin tespit edilmesi, piyasadan çekilmesi/geri çağrılması ve kamu yararının korunması için yürütülen bir otorite faaliyetidir. Mevzuat; ekonomik operatörlerin uygunsuzluk/risk tespitinde düzeltici faaliyet yürütmesini ve otoritelerle iş birliği yapmasını da sistemin parçası haline getirir.

Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) için aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz.

Ulusalararası Mevzuat

Kategoriler